Doların Artmasına Sebep Olan 11 Gelişme

Öncelikle belirtmek isteriz ki bizler ekonomist değiliz. Yalnızca teknoloji ve teknoloji ile bağlantısı olan, hayatımıza dokunan her değerli ayrıntısı sizlere aktararak gazetecilik yapan bir küme uzman bağlantıcı, müellif ve editörüz. İşte bu nedenle son aylarda tesirini giderek hissetmeye başladığımız dolar/TL alakasının art planını aktarmak istedik.

Habertürk muharriri Rahim Ak’ın kaleme aldığı “Doların yükselişine neden olan 10 başka madde” yazısından yola çıkarak, mevzuyu gündeme taşıyan Reuters, Aljazeera ve Deutsche Welle üzere kıymetli basın kuruluşlarının makalelerinden bir derleme yaptık.

Başlamadan evvel: Türk Lirası’nın 2020’deki seyahati, teknolojik eserlere nasıl tesir etti?

TL, yılbaşından bu yana dolar karşısında %36 oranında bedel kaybetti. Şayet bu kıymet kaybı yaşanmasaydı; örneğin iPhone 12 Pro’nun başlangıç fiyatı yaklaşık 4 bin TL daha uygun olabilirdi (Türkiye fiyatı açıklanmadığı için şimdi net hesaplama yapabilmek mümkün değil).

Elbette bu durum yalnızca üst düzey yeni telefonlar ya da oyun konsolları için de geçerli değil. Fiyatlar; en ucuz akıllı telefondan en kıymetlisine, en kalitesiz bilgisayardan en uygununa kadar çabucak hemen birebir oranda, lakin farklı ölçülerde önemli halde üst çıktı.

Doların yükselmesinin arkasında yatan 11 neden:

  1. Yaptırım korkusu: Batılı ülkelerin sıklaşan yaptırım telaffuzları, yabancı yatırımcıyı ürkütüyor.
  2. Merkez Bankası’nın yatırımcıları tatmin edecek faiz artırımı yapmaması: Türkiye’ye yatırım yapanlar faizin durumundan kaygı duyuyorlar.
  3. Merkez Bankası’ndaki rezerv erimesi: Döviz rezervinin 1 yılda %47 azalarak 42,8 milyar dolara gerilemesi. Cari açık nedeniyle erimenin devam edeceği kaygıları.
  4. Özel kesimin dış borcu: Ülkemizdeki özel bölüm şirketleri önümüzdeki 2 ay 10, 1 yılda 42 milyar dolar yurt dışı dolar borcu ödeyecek.
  5. Pandemi: Dünya iktisadı, salgının birinci günlerinde alınan kapsamlı tedbirlere sıcak bakamıyor, iktisadın durması telaşı hakim.
  6. Rekabetçi kur söylemi: Pahası düşen TL’nin ithalatı azaltıp ihracatı desteklemesi bildirisi, vatandaşları ve şirketleri kur alımına yönlendirdi.
  7. Milletlerarası tansiyonlar: ABD-Avrupa, ABD-Çin, Azerbeycan-Ermenistan üzere taraflar ortasında politik çatışmaların tansiyonu giderek yükseliyor.
  8. S-400 sorunu: Türkiye, Rusya’ın S400 füzelerini test ediyor. Fakat Kafkasya’daki çatışmalarda iki ülke karşı taraflarda yer alıyor. Bu durum yurt dışındaki yatırımcıların gözünde uyumsuzluk yaratıyor.
  9. ABD Seçimleri: Trump’ın rakibi Biden, 3 Kasım’da yapılacak seçimi kazanmak üzere ve Türkiye’ye yaptırım düzenlemek istiyor.
  10. Boykot daveti: Fransa’ya yapılan boykot davetinin Avrupa’da benzeri halde karşılık bulması ve ihracatın ziyan göreceği telaşı.
  11. Körfez ülkelerinin Türkiye boykotu: Suudi Arabistan ile başlayan boykotun Körfez’e yayılması ihracatı makus etkiliyor.

Tüm bu durumlara ek olarak kimi eserlerde gümrük vergisinin üst düzeyde sabitlenmesinin yarattığı etkiyi, bilgisayar satıcılarının -pandemi nedeniyle artan talebi fırsat bilerek- fiyatları daima üst çektiklerini de gözlemledik.

Hepsinin sonucu olarak teknolojik eserler, cebimize olmaları gerekenden çok daha fazla yük oldu. Üstelik bu durum, Türkiye’de eser satmaya çalışan büyüğünden küçüğüne her türlü firmayı da derinden etkiledi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir