Korku Filmleri ve Gerilim Filmleri Arasında Ne Fark Vardır?


Sinema cinsleri ortasında daima birbirine karıştırılan iki emsal çeşit bulunuyor: Tansiyon ve kaygı. Her ne kadar tansiyon sinemaları ve kaygı sinemaları birbirlerine yapısal ve tema olarak benzerlikler taşısa da ikisini de birbirinden ayıran, irili ufaklı birçok ayrıntı bulunuyor. Bu da sinema izleyicisinin bir tansiyon sinemasına girip “Ee bunda kaygı yok nasıl sinema bu?” demesine sebebiyet verebiliyor.

Bu içerikte kaygı sinemaları ve tansiyon sinemaları ortasındaki en temel farklılıklardan bahsedeceğiz. Şayet sıradan bir izleyici olmak istemiyor, sinema dünyasına her geçen gün daha çok ilgi duyuyorsanız, güzel geldiniz.

Kaygı sinemaları ayan beyan ögeler ile açıkça korkutmaya çalışır, sık sık ödünüzü patlatmayı dener:

Bir kaygı sineması, izleyicilerini gerçek manada korkutmayı amaçlar. Öyküde işlenen müthişlik, izleyicinin gözüne çarpılır ve ayırt edilebilir biçimde olur. Koku sinemalarının ilerleyişi, ana karakterlerin endişeden kaçması yahut durdurmaya çalışması biçiminde işlenir. Bu biçim salt kaygı sinemasına verebileceğimiz en uygun örnek de Michael Myers’ın Halloween sinemasıdır. Bir katil vardır, korkuç bir maske takar ve kurbanlarının peşinden koşar.

Tansiyon sinemaları izleyiciyi ‘psikolojik olarak etkilemeyi’ hedefler:

Tansiyon sinemalarında öyküde bir gizemin çözüldüğünü izleriz, ne olduğunu bilmediğimiz bir şey tarafından baskı altında bırakılırız ve bu sebeple geriliriz. Tansiyon sinemaları içerisindeki asıl makûs gözümüze çarptırılmaz, art planda bulunur. İzleyiciyi sinemadaki durumu düşünmeye, düşünüp çıkardığı şeyden gerilmeye zorlar. Düzgün bir tansiyon sinemasına örnek olarak 2019 yılına damga vuran Joker sinemasını verebiliriz.

Bu kadar kolaysa kaygı sinemaları ve tansiyon sinemaları neden karıştırılıyor?

Üstteki iki başlığı okuyup ‘Haydi canım, harbiden mi?’ demiş olabilirsiniz ancak olay, aslında sahiden bu kadar kolay. Lakin baş karışıklığı oluşması çok doğal çünkü birtakım tansiyon sinemaları içerisinde kaygı ögeleri de barındırabiliyor. Hatta hem kaygı sinemaları hem de tansiyon sinemalarının temel yapısında aşağıdaki şu 3 unsur kesinlikle bulunur:

  • Sinemanın birinci yarısında tehdit, kendini ana karakterlere gösterir,
  • Karakterler bir noktada bu büyük tehditten zar sıkıntı kaçarlar,
  • İkinci yarısında da bu büyük tehditle yüzleşmek zorunda kalırlar.

Bu kadar benzerlik olunca birbirine karıştırılması doğal diyebiliriz. Hatta geçmişten günümüze bu iki çeşit, çoklukla harmanlanarak karşımıza sunulmuştur. Birbirine harmanlandığı vakit korku-gerilim sinemaları sahiden akılda kalıcı bir tecrübe sunabiliyor. Bundan yola çıkarak size bu ikisinin hoş harmanlandığı birkaç sinemadan bahsedelim.

Tansiyon ruhsaldır, endişe birçok vakitle doğaüstü olur. Lakin istisnalar da vardır:

Bu sinemaları birbirinden ayırmak için kullanabileceğimiz filtrelerden ikisi, psikolojik ve doğaüstü sıfatlarıdır. Ruhsal sinemalar, anlayabileceğiniz üzere ana karakterlerin psikolojisini etkileyen ögeler barındırır ve bu nedenle tansiyon çeşidine aittir. Doğaüstü sinemalarda ise ana karakterlerimizin gerçekte olmayan fecî varlıklar ve yaratıklardan kaçtığını görürüz, bu da dehşet prensiplerini barındırır.

Doğaüstü dehşete eşittir diyebiliriz. Lakin Bruce Wills’in oynadığı ve yeniden kült sinemalardan biri olan The Sixth Sense üzere istisnalar da mevcuttur. Çünkü The Sixth Sense, bir doğaüstü tansiyon sinemasıdır zira sinemadaki meyyit beşerler tehdit değildir, sinemanın sonunda verilen bildiri ölümcül bir tehdit değildir ve öykü tansiyon doludur.

Ruhsal ise tansiyona eşittir demek mümkün. ‘Psikolojik’ filtresi ile damgalanmış sinemaların neredeyse hepsi tansiyon sinemasıdır. Bazen Black Swan yahut Gerald’s Game üzere bu şekil sinemalar ‘Psikolojik Korku’ olarak listelense de bunlar de tansiyon sinemasıdır. Evet, bu sinemalarda korkutma öğeleri mevcut fakat sinemanın konusu ve işleyişi ana karakterin akli istikrarı üzerinde yol alır.

İkisi bir ortada korku-gerilim sinemaları:

10 Cloverfield Lane:

Dediğimiz üzere dehşet ve tansiyon çeşidi bir ortada olup hoş işlenince akılda kalıcı bir tecrübe oluyor. Bu sinemalara örnek olarak 10 Cloverfield Lane sinemasını verebiliriz. Sinema, 2008 yılında çıkan Cloverfield sinemasının devam kıssasını anlatıyor, dünyayı yaratıklar kaplıyor ve bir sığınakta yaşayan adamın 2 yabancıya yardım etmesini bahis alıyor.

  • Sinemada ana karakterimizin kendisini sığınağa alan adamın onu esir tuttuğunu mu yoksa onu kurtardığını mı anlamaya çalışmasını izliyoruz ve bu bir tansiyon yaratıyor.
  • Lakin ikinci kısımda sinema büsbütün kaygı ögelerine geçiş yapıyor, kan ve vahşet görmeye başlıyoruz.
  • Sonda ise öyküyü saran aile içi şiddet teması tansiyon ve kaygı tipini birbirine hoş bir formda harmanlıyor.

The Shining:

Artık ise dehşet ve tansiyon ortasındaki hududu anlamak ismine Stanley Kubrick’in The Shining sinemasından bahsetmek istiyoruz. The Shining sineması bildiğiniz üzere hem kendi tipinde hem de genel olarak dünya sinemasında kült olmuş bir sinema. Natürel ki bu sinemada Jack Nicholson’un insanüstü oyunculuğu da bir faktör fakat şunlardan bahsedelim:

The Shining içerisinde salt dehşet elementleri barındırıyor:

  • Koridordaki ürkünç ikiz kızlar
  • Asansördeki kan lekeleri
  • Küvette yatan yaralı bayan
  • Elinde baltayla dolaşan cinnet geçirmiş bir baba figürü

Kaygı sinemalarından bahsederken söylediğimiz unsurların hepsi mevcut: Bariz gözümüze sokulan bir tehdit, tehditten kaçış ve tehditle yüzleşme. Bununla birlikte Jack Nicholson’un karakterinin gelişimi katiyetle mükemmel bir tansiyon örneği:

  • Sinemada süregelen bir tansiyon var,
  • Sinemanın alt metni büsbütün aile içi şiddet barındırıyor,
  • Cinnetin ne olduğuna dair bir gizem ve bunu manaya uğraşı bulunuyor.

Hatta üstte saydığımız salt dehşet sahnelerinde bile ruhsal tansiyon yarattığı anlar mevcut. Stanley Kubrick’in yönettiği The Shining sineması katiyetle bir usta işi zira doğaüstü endişeyi ve ruhsal tansiyonu azamî seviyede izleyiciye yansıtıyor.

Böylece dehşet sinemaları ve tansiyon sinemaları ortasındaki farklardan bahsettiğimiz içeriğimizin sonuna gelmiş bulunmaktayız. Oyunlar, bilim, sinema, genel teknoloji sıkıntılarını içeren, bu ve bunun üzere birçok yararlı içerik ve rehberden haberdar olmak için sitemizi takipte kalmayı ve fikirlerinizi / tekliflerinizi aşağıdaki yorumlar kısmında belirtmeyi lütfen unutmayın 🙂

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir