Epic Games’in Google ve Apple ile Ne Alıp Veremediği Var?


Pazara gidip rastgele bir esnaftan zerzevat ya da meyve aldığımızı düşünelim. Biz gereksinimimizi karşıladık, esnaf da para kazandı. Eseri satın aldığımız esnaf, pazara tezgah açtığı için pazar yerinin sahibine ödeme yaptı. Buraya kadar bir sorun yok.

Pekala ya yerin sahibi tezgah kirası dışında, esanfın sattığı her eser bedelinden hisse istese? En sonunda büyük bir tezgaha, yüzlerce müşteriye sahip bir esnaf isyan eder. Bunun üzerine pazar yeri sahibi gelir esnafın tezgahını kaldırırsa ne olur? İsyan büyür, büyük küçük bütün esnaflar isyana dayanak verir. Olan pazar yeri sahibine ve pazarda giderek aradığını bulamayan biz müşterilere olur.

Teknoloji dünyasında da tam olarak bu yaşanıyor. Pazar yeri aslında uygulama mağazaları. Satılan eserler ve uygulama içi hizmetler. Tahminen paramızı harcayıp muhtaçlığımızı karşıladıktan sonra ne olduğunu çok düşünmüyoruz. Lakin pazara gidip aradığımızı bulamayınca ne yapacağız? Epic Games’in sahip olduğu dünyanın en tanınan oyunlarından birisi Fortnite’ın hem App Store hem de Google Play Store’dan kaldırılması ile başlayan isyan hareketine bir takviye de Spotify’dan geldi.

Epic Games’in kaygısı ne? 

Yazının başında verdiğimiz örnekteki pazar esnafı olan Epic Games, pazar yeri olan Play Store ve App Store’da eser sattığı için Google ve Apple’a yüksek fiyatlar ödemek istemiyor. Apple ve Google, oyuncuların Fortnite içerisinde harcadıkları her 10 TL’nin 3 TL’sini (yani %30’unu) kesip cebine indiriyor. Epic Games ise “Böyle komite mu olur?” çıkışı ile kendi yolunu arıyor. 

Oyunculara %20 indirim yaptığı yeni bir ödeme sistemi kuran Epic Games, bu sayede Apple ve Google kesintilerinden paçayı kurtarmaya çalışıyor. Epic’e nazaran yapılan kesintiler, gelirlerini önemli halde düşürüyor. Ayrıyeten şirket, bunun yalnızca kendisi ve Fortnite için değil, uygulama içi harcama yapılabilen, marketlerdeki milyonlarca uygulama ve oyun için geçerli olduğunu savunuyor.

Açık söylemek gerekirse Epic Games’in haklılık hissesi var. Elbette pazar yerinin sahibi olarak Apple ve Google komsiyon alacak. Lakin bu ölçünün %30’lara varması, hatta birtakım durumlarda daha da yüksek olması, eseri geliştiren taraflar için can sıkıcı bir hal aldı. Epic Games’in 2020’de 5 milyar dolar para kazanması, fakat bu paradan 1 milyar dolar kâr etmesi bekleniyor. Sayılar büyük olunca size tuhaf gelmeyebilir, fakat sıkıntı çok kazanmak değil. Çok kazanmak için çok harcamak gerekiyor ve kurullar nedeniyle kar düşerse müşteri, yani kullanıcılar, yani oyuncular üzülür.

Epic Games’in Google ve Apple’a karşı başlattığı savaş aslında bir sonuç. Her şey daha evvel başlamıştı:

Dünyanın en tanınan oyunlarından birine sahip olan, 2020’de 1 milyar dolar kâr etmesi beklenen bir şirketin elbette para ile sorunu yok. Bu nedenle büyüklüğünü Apple ve Google’a karşı kullanmaktan çekinmeyerek elini taşın altına sokabiliyor. Kendi alanında büyük başka şirketlerin de Epic Games’e takviye vermesi ile kriz büyüyebilir, pazar yeri sahipleri Apple ve Google, bir anda tüm büyük esnafları karşısında isyan bayrakları ile birlikte göreb

Epic Games’in Google ve Apple’a açtığı dava, ilerleyen günlerde büyüyecek bir kriz için emsal oluşturuyor. Uygulamalar konusunda monopol olan bu iki büyük teknoloji şirketi, tahminen de vaktinde eleştirdikleri sistemin başına geçen yeni hükümdarlar oldular. Apple ve Google'a yönelik tenkitler, Haziran 2020'de tepe yapmış; Epic Games başta olmak üzere Tinder'ın sahibi Match Group kurullara dikkat çekmişti (Tuğçe İçözü, Webrazzi).

1984 yılında şimdi küçük bir şirket olan Apple, yeni bilgisayarı Macintosh’u duyurmak için farklı bir yol seçmişti. Devrin en büyük şirketi IBM’i tam bir canavar olarak niteleyen Apple, yayınladığı reklam sineması ile sistemi yıkan ve sistemi değiştiren taraf olacağını göstermişti. O denli de oldu. Apple ve Google, artık tahtın yeni sahipleri pozisyonunda.

Apple’ın yayınladığı reklam sinemasındaki IBM’i simgeleyen “Büyük Patron” yerine Epic’in yayınladığı reklamda kurtlu bir elma figürü var. Bir Fortnite karakteri ise gelip onu yerli bir ederek ihtilali başlatıyor. Bu gönderme, Apple’a (ve Google’a) karşı planlı bir halde başlatılan hareketin, uzun müddettir var olan bir krizin sembolü olabilir.

iOS’a kurduğunuz Netflix ya da Gmail uygulamasından yeni bir hesap açamazsınız:

Nedeni kolay; çünkü hesap açarsanız, ödediğiniz abonelik fiyatının bir kısmı Apple tarafından kesiliyor. Netflix üzere şirketler de buna karşılık olarak kullanıcıları abonelik açmaları için web sitelerine yönlendiriyor. Tıpkı şey Google’ın Gmail uygulaması için de geçerli. Android cephesinde de Google’ın kesintileri kelam konusu. 

Apple ve Google, sahibi oldukları pazar yerlerinde yalnızca tezgah kirası değil, yapılan her satıştan hisse istiyor, bunu daima dayatıyor. Geliştirici şirketlerin ve küçük girişimcilerin gözünden bakacak olursak durum şu: Bir meyvenin ağacını dikiyor, gözünüz üzere bakıyor ve müşteriye satarken para kaybediyorsunuz.

Apple ve Google’ın başını çektiği tekelcilik kullanıcıları nasıl etkileyebilir?

En başta tecrübe. 15 bin TL ödeyip aldığınız bir telefonda Netflix hesabı açamamak, kullanıcı gözünde kocaman bir eksiye neden oluyor. Başka taraftan Fortnite üzere, cümbüş için ya da işiniz için kullandığınız bir taşınabilir uygulama ansızın mağazadan kaldırılabiliyor

Bu durumun kullanıcılara bir başka tesiri de fiyatlar. Kurullara karşın uygulama içinden satış yapmaya çalışan şirketler, kârdan ziyan etmemek için fiyatları üste çekiyor. Bu da kullanıcıların cebini olumsuz etkiliyor. 

Sonuç olarak Apple ve Google’ı güç günlerin beklediğini söylemek güç değil. Spotify, Netflix ve başka alanında önder şirketlerin sert reaksiyon verme ihtimali yüksek. Neler olup biteceğini yakında göreceğiz ve sizlerle paylaşacağız.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir