Corona Virüsü Teknolojiyi Nasıl Etkiledi?

Çin’in Wuhan eyaletinde başlayan ve 2020’nin birinci günlerinden bu yana dünya çapında pek çok ülkeye yayılan Corona virüsü, dünya iktisadını alt üst etti. Apple, Samsung, Microsoft, Google, Facebook ve daha pek çok teknoloji devi, salgından esasen ekonomik olarak etkilendiler. Hakikaten bilhassa akıllı telefon, aksesuar ve bilgisayar üzere fizikî eser sunan şirketlerin işi yeterliden düzgüne zora girdi.

Corona virüsü hakkında ana akım medyanın odaklandığı negatif haberler dışında, şayet gerekli tedbirler alınırsa panik yapmanın bir manası olmadığını belirtmemiz gerek. Şu ana kadar dünya çapında tespit edilen 120 bin hastanın 65 bini güzelleşti. Virüse dair tesirlerin kaynağı virüsün kendisi değil, büyük oranda yarattığı panik ortamı ve haklı kaygılar. Artık gelin teknoloji şirketlerinin Corona virüsünden nasıl etkilendiğini ve bizi nelerin beklediğini yakından görelim.

#1 Microsoft:

Nasıl etkilendi? 

  • İki Microsoft çalışanına COVID-19 teşhisi koyuldu.
  • Microsoft Surface gibi fiziksel eserlerin tedariği ve satışı konusunda aksaklıklar yaşanabileceği söylendi.

Nasıl tedbir alındı?

  • Salgına rastlanan bölgelerdeki çalışanların kıymetli bir kısmı konutlarına gönderildi. Bu çalışanların ödemelerine devam edilecek. 

#2 Twitter:

  • Twitter’ın fizikî bir eser ya da hizmeti bulunmadığı için direkt etkilenmediğini ve yalnızca tedbirler alındığını söylemek mümkün.
  • Çalışanların mecbur kalmadıkça yapacakları tüm seyahatlere kısıtlama getirildi. Salgın bölgelerindeki 5000 bin çalışan evine gönderildi.

#3 Amazon:

Nasıl etkilendi?

  • Amazon’daki satıcıların değerli bir kısmı maske ve dezenfektan eserlerinde fahiş fiyat siyasetleri uyguladı. 
  • ABD, Seatle’daki bir çalışanda eski tip Corona virüsü olan SARS tespit edildi, karantina alındı. 

Hangi tedbirler alındı?

  • Amazon üzerinden satılan ve Corona virüsünü tedavi ettiği söylenen 1 milyondan fazla eser siteden kaldırıldı. 
  • Maske ve dezenfektan üzere medikal alan eserlerinde fahiş fiyat artışı görüldüğü surece hepsi silindi. Satıcıları ise Amazon’dan uzaklaştırıldı.

#4 Facebook:

Nasıl etkilendi?

  • Şirketin klâsik olarak her yıl düzenlediği, dünyanın dört bir yanından geliştiricilerin katıldığı F8 konferansı iptal edildi. 
  • Mart ayında gerçekleşmesi planlanan 4000 kişilik Facebook Global Pazarlama Doruğu (Facebook Marketing) etkinliği iptal edildi.
  • Yurt dışında büyük ilgi gören Oculus VR sanal gerçeklik gözlüğünün üretimi ertelenmek üzere.
  • ABD’deki bir kurumsal çalışanda COVİD-19 testi müspet çıktı.

Hangi tedbirler alındı?

  • Dünya Sıhhat Örgütü tarafından verilen reklamlardan fiyat alınmamaya başlandı.
  • Corona virüsü tedavisine ait uydurma reklamlar engellendi.
  • Çalışanların Çin’e seyahat etmeleri kısıtlandı.
  • Salgının görüldüğü bölgelerdeki tüm çalışanlara konuttan çalışma talimatı verildi. Konuttan çalışamayanların fiyatlarından kesinti yapılmayacak.

#5 Google:

Nasıl etkilendi?

  • Şirketin fizikî üretim ve dağıtım ağı başka şirketlere kıyasla epey dar. Bu nedenle Corona virüsü, Google’ın üretim, tedarik ve dağıtım ağlarına şimdilik önemli bir formda tesir etmedi.
  • Esaslı aktifliklerin pek birden fazla ertelendi ya da iptal edildi.
  • İsviçre’nin başşehri Zürih’teki bir çalışanda COVID-19 testi olumlu çıktı.

Hangi tedbirler alındı?

  • Klâsik Google I/O aktifliği iptal edildi, daha sonra 12-14 Mayıs tarihlerine ertelendiği açılandı. I/O, Google’ın en kalabalık ve esaslı etkinliklerinden birisi ve dünyanın dört bir yanından iştirakçi ABD’ye gidiyor.
  • Geçtiğimiz 30 bin kişinin katıldığı bulut teknolojisi bahisli konferans Cloud Next iptal edildi. Yalnızca internetten düzenlenecek.
  • İnternet gazeteciliği için düzenlenen Google News Initiative aktifliği Nisan ayına ertelendi.
  • Play Store'daki Corona virüsü ile bağlı uygulamalar kaldırılmaya başlandı.
  • Salgının görüldüğü bölgelerde yer alan ofislerdeki çalışanlar mümkünse konuttan çalışmaya yönlendirildi. 
  • Çin, Hong Kong ve Tayvan’daki bütün Google ofisleri ikinci bir duyuruya kadar kapatıldı. Öbür ülkelerdeki çalışanların Çin ve Hong Kong’a seyahat etmeleri yasaklandı. Konuttan çalışabilen çalışanlara ödeme yapmaya devam edilecek.

#6 Samsung:

Nasıl etkilendi?

  • Güney Kore'deki bir Samsung akıllı telefon fabrikası kapatıldı.
  • Samsung Galaxy S20 modelleri istenilen satış sayılarına ulaşamadı. Şirket neden olarka Corona virüsü salgınını gösterdi.
  • Akıllı telefon dışında şirketin hafıza ünitelerini ürettiği Çin fabrikası kapatıldı.

Hangi tedbirler alındı?

  • Güney Kore'deki akıllı telefon üretimi Vietnam'a taşındı.
  • Samsung, donanım tedariği için başka üreticilerle muahede ve öteki ülkelere fabrikalar açma yoluna başvurdu.
  • Çin, Hong Kong ve Tayvan'daki mağazalar ikinci bir duyuruya kadar kapatıldı.

#6 Huawei:

Nasıl etkilendi?

  • Şirketin ABD'de yediği ticari yasakların bir gibisi, Corona virüsü nedeniyle tesirini küresele taşıdı. Çünkü seyahat sınırlamaları nedeniyle ticari yasak görüşmeleri de askıya alındı. 
  • Şirketin akıllı telefon satışları önemli ölçüde azaldı, azalmaya devam edeceği söyleniyor.

Hangi tedbirler alındı?

  • Akıllı telefon üretimi ve tedariğindeki sıkıntılar için farklı tahliller aranıyor.
  • Alibaba, Baidu, Tencent üzere değerli Çinli şirketlerle ortaklaşa Corona virüsüne karşı bilimsel çalışmalar başlatıldı. Tedavi ve aşı sistemleri için laboratuvarlar kuruldu.
  • Şirketin bulut teknolojisi ve yapay zeka üniteleri Corona virüsünü tespit edebilen kamera sistemleri üzerinde çalışmaya başladı.
  • Dünyanın farklı yerlerinden geliştiricilerin katıldığı HDC Cloud aktifliği iptal edildi.
  • Virüsle savaşta kullanılması ismine haberleşme sistemleri için 5G baz istasyonları inşa edildi.

#7 Xiaomi:

Nasıl etkilendi?

  • Hava temizleyicisi, televizyon ve daha pek çok konut gereci üretiminde aksaklıklar yaşandı. 
  • Amiral gemisi Xiaomi Mi 10 ve Mi 10 Pro'nun lansmanı basın önünde gerçekleştirilemedi.
  • Xiaomi tarafından üretilen medikal maske yok sattı.
  • 2020'nin birinci çeyreğinde akıllı telefon üretimi ve satışında düşüş yaşanacağı açıklandı. 

Hangi tedbirler alındı?

  • Redmi Note 9 lansmanı iptal edilip 12 Mart'ta internette düzenlenmesine karar verildi.
  • Mi 10 ve Mi 10 Pro lansmanı internet üzerinden yapıldı. Xiaomi CEO'su lansmana maske ile çıkmıştı.
  • Çin'den sonra en çok olayın görüldüğü İtalya'ya maske yardımı yapıldı. 
  • Çin'deki tüm resmi Xiaomi mağazaları ikinci bir duyuruya kadar kapatıldı. Kurumsal çalışanlar meskenlerine gönderildi.

#8 Apple:

Nasıl etkilendi?

  • iPhone üretiminin aksayacağı, stok sıkıntılarının yaşanabileceği açıklandı. Bu durumun Apple gelirlerini düşüreceği de belirtildi.
  • Apple için en büyük iPhone üreticisi Foxconn, Çin’deki tüm üretimini Mart 2020 sonuna kadar askıya aldı. Apple, Çin dışındaki üreticilere yük verdi.
  • En çok iPhone satışlarına sahip bölgelerden birisi olan New York’ta, perakende mağazalarındaki iPhone 11 stokları tükendi.
  • Önemli hasar alan iPhone’ların tamiratı için gereken kesim tedariğinde meseleler yaşanmaya başladı.
  • İrlanda’daki bir kurumsal çalışanda COVİD-19 testi müspet çıktı.

Hangi tedbirler alındı?

  • Çin’deki tüm kurumsal Apple ofisleri ve 42 mağaza ikinci bir duyuruya kadar kapatıldı.
  • iPhone başta olmak üzere Çin’den sipariş edilen öbür tüm kesimler için alternatif ülke ve şirketlere yöneldi.
  • Apple CEO'su Tim Cook 1 Mart'ta Corona virüsünün denetim altında olduğunu açıklayarak yatırımcılara ileti verdi.
  • Çalışanların İtalya, Güney Kore ve Çin’e seyahat etmeleri yasaklandı. Bu ülkelerdeki ofislerde dezenfekte çalışmaları başlatıldı.
  • App Store'daki Corona virüsü ile bağlı uygulamalara kısıtlama getirildi.
  • iPhone kullanıcılarına Corona virüsüne karşı telefonlarını nasıl temizleyebilecekleri açıklandı.

Teknoloji kesimindeki genel durum:

Üstteki listede yer almayan pek çok değerli şirketin direkt ya da dolaylı yoldan etkilendiğini söylemek mümkün. Örneğin elektrikli araba üreticisi Tesla, salgın başlamadan evvel Çin’in Şangay eyaletinde fabrika açmıştı, salgından ötürü fabrika ikinci bir duyuruya kadar kapatıldı.

Listede ismini ayrıyeten geçiremediğimiz birtakım değerli şirketler de var. Tüketiciler olarak bu şirketlerin ismini duymasak da Huawei, Apple ve Samsung'un en büyük ortakları olduğunu söyleyebiliriz. iPhone donanımlarının bir ortaya getirildiği Foxconn; Apple Samsung ve Huawei için donanım üreten TSMC; işlemci üreticileri Qualcomm, MediaTek, Intel, AMD, Nvidia… Bütün bu şirketlerin üretim merkezleri yüklü olarak Çin ve Asya'da bulunuyor. Onlar üretemeyince büyük şirketlerin dev markaları fonksiyonunu giderek yitiriyor.

Teknoloji kesimindeki bilhassa fizikî eser sunan tüketici elektroniği alanındaki şirketlerin, üstte bahsettiğimiz nedenlerden ötürü sağlam birer darbe yediklerini net olarak görebiliyoruz. Gelir kaynakları internet üzerinden olan şirketlerde ise yalnızca geniş kapsamlı tedbirler alındığı göze çarpıyor. Fakat bütün şirketleri etkileyen en kıymetli ayrıntı ise yılın en büyük teknoloji fuar ve etkinliklerinin iptal edilmesi.

Kelam konusu MWC ve Google I/O üzere etkinlikler, tahminen direkt tüketici olarak bizi ilgilendirmiyor. Fakat bu üslup etkinliklerde duyurulan teknolojiler ve tanıtılan aygıtlar hayatımıza kısa müddette giriyor. Bilhassa 2000’li yılların ortalarından bu yana teknoloji şirketleri, bu üslup etkinliklere nazaran yıllık planlarını yapıyorlar. 2020’de yaşanan iptal ve ertelemeler, alışık olduğumuz birden fazla şeyi kökünden değiştirebilir. Bunun sonuçlarını görmek için de beklemek gerekecek. 

Corona virüsünün teknoloji dünyasında yaratacağı ekonomik tesirler hakkında konuşmak için de beklememiz gerekiyor. Şirketler, şimdilik 2020'nin birinci 3 ayını kapsayan dilim için epey umutsuz. Bir öteki deyişle teknoloji dünyasında paranın istikrarı değişecek biri görünüyor, lakin bu bahiste önümüzdeki aylarda yayınlanacak raporları beklemek gerekiyor.

Corona virüsü nedeniyle iptal edilen küresel etkinlikler:

  • Taşınabilir Dünya Kongresi 2020 (Mobile World Congress 2020, MWC 2020): İptal edildi.
  • Facebook F8 Konferansı: İptal edildi.
  • Facebook Marketing Summit: İnternetten yapılacak.
  • Cenevre Araba Fuarı: İptal edildi.
  • Adobe Summit:  İnternetten yapılacak.
  • Google I/O Geliştiriciler Konferansı: 12-14 Mayıs 2020'ye ertelendi.
  • Nvidia GPU Technology Conference: İnternetten yapılacak.
  • Game Developers Conference (Oyun Geliştiricileri Konferansı): Belgisiz bir tarihe ertelendi.
  • 2020 South by Southwest (SXSW 2020): İptal edildi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir